fiT iN / από όΛων

πόσο σημαντική είναι η γενική αίματος; πίνακας οδηγός για την ερμηνεία της- χρειάζεται να είστε νηστικοί?

 

 

Η γενική αίματος (Full Blood Count) αποτελεί εξέταση ρουτίνας. Είναι ίσως η πιο σημαντική εξέταση αίματος, αφού τα ευρήματα της δίνουν πολύτιμες διαγνωστικές πληροφορίες για την κατάσταση και την εικόνα της υγείας του ανθρώπινου οργανισμού.  Είναι μία από τις συχνότερα ζητούμενες και διενεργούμενες εργαστηριακές εξετάσεις αίματος. Η γενική αίματος είναι ίσως η πιο σημαντική εξέταση αίματος, αφού τα ευρήματα της δίνουν πολύτιμες διαγνωστικές πληροφορίες για την κατάσταση και την εικόνα της υγείας του ανθρώπινου οργανισμού.

Η γενική αίματος αποτελεί μια γενική διαγνωστική εξέταση που χρησιμεύει για τον έλεγχο νοσημάτων όπως, μικροβιακών και ιογενών λοιμώξεων, αιμοσφαιρινοπαθειών και αναιμιών (κληρονομικών, αιμολυτικών, σιδηροπενικών), αιμορραγιών ή θρομβώσεων και λευχαιμιών. Εξίσου σημαντικός και χρήσιμος είναι επίσης ο προσδιορισμός των αιματολογικών παραμέτρων και για την παρακολούθηση της πορείας πολλών παθήσεων και νοσημάτων καθώς και για την αποτελεσματικότητα της ακολουθούμενης θεραπείας. Πρόκειται για ένα σύνολο αιματολογικών παραμέτρων που επιτρέπουν την διερεύνηση εξέταση  διαφορετικών συστατικών του αίματος.  Πολλοί ασθενείς χρησιμοποιούν τις οριακές μετρήσεις της ΓΑ για να εκτιμήσουν τη γενική κατάσταση της υγείας τους. Εάν είναι υγιείς και έχουν μετρήσεις μέσα στα φυσιολογικά όρια, τότε δεν χρειάζεται νέα ΓΑ παρά μόνο εάν κάτι αλλάξει στην υγεία τους ή το ζητήσει ο ιατρός τους.

 

Αν ένας ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα κούρασης, αδυναμίας ή έχει λοίμωξη, φλεγμονή, αιμορραγία, τότε η γενική αίματος μπορεί να βοηθήσει τον Ιατρό του στη διάγνωση. Σημαντικά αυξημένα WBC επιβεβαιώνουν τη παρουσία λοίμωξης και καθοδηγούν την περαιτέρω διερεύνηση για την ταυτοποίηση της υποκείμενης αιτίας. Όταν τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι μειωμένα (αναιμία) απαιτείται και η μελέτη του μεγέθους και του σχήματος τους για να μπορεί κανείς να προσδιορίσει την αιτία: οφείλεται σε μείωση της παραγωγής, σε αύξηση της καταστροφής  ή σε αύξηση της απώλειας των RBC. Ο αριθμός των αιμοπεταλίων που είναι χαμηλός ή υπερβολικά μεγάλος πιθανά εξηγεί μια μεγάλη αιμορραγία ή θρόμβωση ή να συνδέεται και με ασθένεια στο μυελό των οστών (λευχαιμία).

Πολλές καταστάσεις έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση ή την ελάττωση σε κάποιον από τους κυτταρικούς πληθυσμούς του αίματος. Ορισμένες απαιτούν θεραπεία, ενώ άλλες αποκαθίστανται από μόνες τους. Ορισμένες ασθένειες όπως ο καρκίνος (και η αντιμετώπισή του με χημειοθεραπεία), μεταβάλλουν την παραγωγή κυττάρων από το μυελό των οστών και είτε αυξάνουν την παραγωγή της μιας κατηγορίας σε βάρος των υπολοίπων είτε ελαττώνουν τη συνολική παραγωγή. Κάποια φαρμακευτικά σκευάσματα μειώνουν των αριθμό των WBC, ενώ ακόμη και έλλειψη σε βιταμίνες ή ιχνοστοιχεία μπορεί να προκαλέσει αναιμία. Η εξέταση της ΓΑ απαιτείται να γίνεται σε τακτική βάση για να παρακολουθούνται αυτές οι καταστάσεις και οι θεραπείες. 

Στον επόμενο πίνακα παρουσιάζονται συνοπτικά οι επιμέρους εξετάσεις μίας Γενική Εξέταση Αίματος και τι σημαίνουν οι υψηλές ή χαμηλές μετρήσεις.

Εξέταση

Ονομασία

Αυξημένα/ Ελαττωμένα

WBC

Λευκά αιμοσφαίρια  

4.0-10.8

Ο αριθμός τους αυξάνεται στις λοιμώξεις, τη φλεγμονή, τον καρκίνο, τη λευχαιμία. Ελαττώνεται με κάποια φαρμακευτικά σκευάσματα (όπως το methotrexate), σε αυτοάνοσες καταστάσεις, σε κάποιες σοβαρές λοιμώξεις, στην αδρανοποίηση του μυελού των οστών και σε συγγενή δυσπλασία του μυελού (ο μυελός δεν αναπτύσσεται φυσιολογικά). 

___________

% Neutrophil

Ουδετερόφιλα (%)  

40-75

% Lymphs

Λεμφοκύτταρα (%) 

20-45

% Mono

Μονοκύτταρα (%) 

2-10 

% Eos

Ηωσινόφιλα (%) 

1-6

% Baso

Βασεόφιλα (%) 

0-1

Neutrophil

Ουδετερόφιλα (απόλυτος αριθμός) 

40-75

Lymphs

Λεμφοκύτταρα (απόλυτος αριθμός) 

20-45

Mono

Μονοκύτταρα (απόλυτος αριθμός) 

2-10

Eos

Ηωσινόφιλα (απόλυτος αριθμός) 

1-6

Baso

Βασεόφιλα (απόλυτος αριθμός) 

0-1

Αποτελούν ένα δυναμικό πληθυσμό που ποικίλλει εν μέρει από μέρα σε μέρα ανάλογα με την κατάσταση που βρίσκεται ο οργανισμός.

Η αύξηση του αριθμού των κυττάρων συγκεκριμένης κατηγορίας λευκών αιμοσφαιρίων συνδέεται με διαφορετικές περιστασιακές/ οξείες και/ ή χρόνιες καταστάσεις. Παράδειγμα αποτελεί ο μεγάλος αριθμός λεμφοκυττάρων που παρουσιάζει η λεμφοκυτταρική λευχαιμία.

____________

RBC

Ερυθρά αιμοσφαίρια

A: 4.50-6.50 

Γ: 3.80-5.80

Ελαττώνονται στην αναιμία. Αυξάνονται όταν συμβαίνει υπερπαραγωγή τους και όταν υπάρχει απώλεια υγρών λόγω διάρροιας, αφυδάτωσης, εγκαυμάτων.

____________

Hgb

Αιμοσφαιρίνη

A: 13.5-17.5 

Γ: 12.0-16.0

Συμβαδίζει με τα αποτελέσματα των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

____________

Hct

Αιματοκρίτης

A: 41-53 

Γ: 36-46

Συμβαδίζει με τα αποτελέσματα των RBC

____________

MCV

Μέσος όγκος ερυθρών

78-98

To MCV ανιχνεύει με ακρίβεια κάθε γενική αύξηση ή μείωση του όγκου του ερυθρού αιμοσφαιρίου. Ο γιατρός πρέπει να διαγνώσει εάν η διαταραχή στο MCV, αντανακλά μία παροδική διαταραχή που προκαλείται από απλά παθολογικά προβλήματα(π.χ. κοινή ίωση), εάν πρόκειται για παραμόρφωση ερυθρών από παράγοντες στο αίμα που προκαλούν αλλοιώσεις κατά την εξέταση (π.χ. ωσμωτική διόγκωση λόγω αυξημένου σακχάρου), ή εάν υπάρχει μόνιμη διαταραχή σε κάποιο επίπεδο της φυσιολογικής ερυθροποίησης (π.χ. λόγω κακής απορρόφησης βιταμινών Β).

Αυξάνεται όταν υπάρχει έλλειψη Β12 και φυλικού οξέως. Ελαττώνεται στη σιδηροπενική αναιμία και στη θαλασσαιμία

____________

MCH

Μέση περιεκτικότητα αιμοσφαιρίνης

26-34

Η μέση αιμοσφαιρίνη του ερυθρού, αποτελεί το μέσο όρο της αιμοσφαιρίνης του ερυθρού. Είναι εξαιρετικός δείκτης της ποσότητας της αιμοσφαιρίνης, που περιέχεται στο ερυθρό αιμοσφαίριο. Τα άτομα με έλλειψη σιδήρου και θαλασσαιμία έχουν ελάττωση MCH, λόγω αδυναμίας σύνθεσης φυσιολογικής ποσότητας αιμοσφαιρίνης.

____________

MCHC

Μέση συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης

31.5-37.5

Ο δείκτης αυτός είναι πολύτιμος στην περίπτωση της κληρονομικής σφαιροκυττάρωσης.

Μπορεί να ελαττωθεί, όταν ελαττώνεται το MCV. Αυξάνεται οριακά ανάλογα με τη ποσότητα Hgb που θα γεμίσει ένα RBC

____________

RDW

Κατανομή μεγέθους ερυθρών αιμοσφαιρίων

11-15

Παρουσιάζει την κατανομή των όγκων των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Αποτελεί δείκτη της ανισοκυττάρωσης, των διακυμάνσεων δηλαδή του μεγέθους των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η τιμή του RDW, έχει σημαντικό ρόλο στην διαγνωστική προσπέλαση και εκτίμηση της αναιμίας.

Αυξημένο RDW υποδηλώνει ένα μικτό πληθυσμό. Άωρα RBC τείνουν να είναι  μεγαλύτερα.

____________

Platelet

Αιμοπετάλια

150-400

Ο αριθμός τους αυξάνεται ή ελαττώνεται σε καταστάσεις  που επηρεάζουν την παραγωγή αιμοπεταλίων. Ελαττώνεται όταν χρησιμοποιείται μεγάλος αριθμός όπως στην αιμορραγία, σε κληρονομικές διαταραχές (όπως στο Wiskott-Aldrich, Bernard-Soulier), στο συστηματικό ερυθροματώδη λύκο, την κακοήθη αναιμία, τον υπερσπληνισμό (ο σπλήνας αποσύρει από τη κυκλοφορία μεγάλο αριθμό αιμοπεταλίων), τη λευχαιμία και τη χημειοθεραπεία.

____________

MPV

Μέσος όγκος αιμοπεταλίων

8-12

Ποικίλει ανάλογα με την παραγωγή των αιμοπεταλίων. Ο νέος πληθυσμός αιμοπεταλίων έχει μεγαλύτερο μέγεθος από τα γηρασμένα.

____________

Παρόλο που δεν απαιτείται κάποια ειδική δίαιτα, καλό είναι να αποφύγουμε το λιπαρό γεύμα πριν την εξέταση της ΓΑ.

Στα βρέφη και τα παιδιά οι φυσιολογικές τιμές της ΓΑ μπορεί να διαφέρουν και γι’αυτό χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

.του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D.,

για να κάνετε γενική αίματος χρειάζεται να είστε νηστικοί? Για ποιες εξετάσεις δεν πρέπει να πιείτε ή να φάτε τίποτα πριν;

 

 

Οι εξετάσεις αίματος δίνουν στο γιατρό σας μια εικόνα για τη γενικότερη κατάσταση του οργανισμού σας. Είναι πολύ χρήσιμο σε περιοδικά διαστήματα, συνήθως ενός έτους, εκτός αν συντρέχουν λόγοι για πιο σύντομα, να κάνουμε προληπτικές εξετάσεις. Αυτές μπορεί να τις καθορίσει ο γιατρός που σας παρακολουθεί. ‘Αλλες πάλι φορές επειδή είναι τόσο πια διαδεδομένες αυτές οι εργαστηριακές εξετάσεις μπορεί να τις ζητήσετε και εσείς οι ίδιοι. Όμως για την αξιοπιστία των μετρήσεων, επιβάλλεται να τηρηθούν ορισμένοι κανόνες με σημαντικότερο αυτό της νηστείας πριν από τις γίνουν οι εξετάσεις.

Εξετάσεις που η λήψη αίματος πρέπει να γίνεται νωρίς το πρωί και πρέπει να μην έχετε φάει ή πιει τίποτε παρά μόνο νερό τις προηγούμενες 10-12 ώρες.

  1. Χοληστερίνη, HDL, LDL, τριγλυκερίδια: Τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων συνθέτουν το λιπιδαιμικό προφίλ του οργανισμού σας και όταν βρίσκεται στα φυσιολογικά όρια δεν κινδυνεύετε από καρδιαγγειακές παθήσεις.
  2. Σάκχαρο αίματος: Για την εξέταση του σακχάρου συνιστάται να είστε νηστικοί για τουλάχιστον 8 ώρες. Συνεπώς, καλό είναι να κάνετε την εξέταση το πρωί, φροντίζοντας να έχετε φάει το προηγούμενο βράδυ μέχρι τις 22.00 ό,τι συνηθίζετε. Δεν απαιτείται, δηλαδή, κάποια ιδιαίτερη διατροφή την προηγούμενη ημέρα. Η οδηγία αυτή δίνεται προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν διαγνωστικό σφάλμα, δεδομένου ότι το σάκχαρο αυξάνεται μετά την κατανάλωση ενός γεύματος και παραμένει υψηλό τις επόμενες 3-4 ώρες. Ωστόσο, για τη μέτρηση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης αυτό δεν είναι απαραίτητο. Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη αντιπροσωπεύει τις τιμές του σακχάρου των τελευταίων 10 εβδομάδων και γίνεται στο πλαίσιο της παρακολούθησης των διαβητικών. Η εξέταση αυτή, λοιπόν, μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.
  3. Κάλιο και νάτριο: Αν οι ηλεκτρολύτες αυτοί δεν βρίσκονται στα φυσιολογικά όρια μπορεί στον οργανισμό να υπάρχουν ενδοκρινολογικές, διατροφικές διαταραχές ή διαταραχές της νεφρικής λειτουργίας ή να οφείλονται σε χρήση φαρμάκων ή σε παθολογικές καταστάσεις του αίματος κ.α.
  4. Ουρία και κρεατινίνη: Οι εξετάσεις αυτές δίνουν πληροφορίες για την λειτουργία των νεφρών. Σε περίπτωση που είναι μόνο η ουρία αυξημένη πρέπει να πίνετε πολλά νερά και να επαναλάβετε την εξέταση. Αν και οι δύο είναι αυξημένες ή μόνο η κρεατινίνη απαιτείται εξέταση από νεφρολόγο, γιατί πιθανότατα υποκρύπτεται κάποια νόσος των νεφρών.
  5. Ουρικό οξύ: Το ουρικό οξύ δείχνει ουρική αρθρίτιδα κυρίως

Εξετάσεις που μπορείτε να τις κάνετε οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας, χωρίς να είστε νηστικοί και είναι:

  1. Γενική αίματος: Η γενική εξέταση αίματος (ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια, αιματοκρίτης κλπ.) μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, ανεξαρτήτως του αν έχετε φάει ή όχι, επειδή τα αποτελέσματά της δεν επηρεάζονται από την κατανάλωση φαγητού. Εάν εξεταστείτε και για τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, νάτριο, ασβέστιο) ή για το σίδηρο, τότε θα πρέπει να είστε νηστικοί, επειδή οι τιμές τους μπορεί να αυξηθούν πρόσκαιρα εξαιτίας του φαγητού. Εάν π.χ. έχετε πιει γάλα 1 ώρα πριν, μπορεί να αυξηθούν οι τιμές του ασβεστίου, εάν έχετε πιει πορτοκαλάδα, μπορεί να «ανεβεί» το κάλιο, ενώ, αν πριν 1 ώρα φάγατε 1 μπριζόλα, τότε μπορεί να είναι υψηλότερες οι τιμές του σιδήρου σας. Αν, λοιπόν, πρόκειται να μετρήσετε και άλλους δείκτες (ηλεκτρολύτες, σίδηρο), πρέπει να πάτε στο μικροβιολογικό εργαστήριο το πρωί νηστικοί.
  1. ΤΚΕ: Είναι η ταχύτητα καθίζησης ερυθρών. Μια αυξημένη ΤΚΕ υποδηλώνει την ύπαρξη φλεγμονής, λοίμωξης ή διαταραχή της ισορροπίας του οργανισμού.
  2. Χολερυθρίνη (Ολική και άμεση), SGOT, SGPT, ALP, γ-GT: Οι τιμές των εξετάσεων αυτών δίνουν πληροφορίες για την λειτουργία και την κατάσταση του ήπατος.
  3. LDH: Είναι ένα ένζυμο που αυξάνεται σε αρκετές παθολογικές καταστάσεις και κυρίως σε αιματολογικά προβλήματα.
  4. CPK: Αύξηση του ενζύμου παρατηρείται σε διαταραχές του μυϊκού συστήματος, γι’ αυτό δεν πρέπει να γίνεται ύστερα από έντονη γυμναστική ή στο διάστημα που γίνονται ενδομυϊκές ενέσεις.

 Τι γίνεται και με την γενική ούρων;

Η γενική ούρων δίνει πολύτιμες πληροφορίες για την υγεία του ουροποιητικού μας συστήματος, αλλά και όλου του οργανισμού όπως για μια κυστίτιδα ή ουρολοίμωξη ή για μια αιματουρία κ.α.

Για να κάνετε γενική εξέταση ούρων, θα πρέπει να ακολουθήσετε τα παρακάτω βήματα:

  • Βήμα 1: Καθαρίζετε πολύ καλά την ευαίσθητη περιοχή.
  • Βήμα 2: Συλλέγετε τα πρώτα πρωινά ούρα σε αποστειρωμένο ουροσυλλέκτη, που έχετε προμηθευτεί από το φαρμακείο.
  • Βήμα 3: Τα ούρα αυτά πρέπει να τα πάτε το συντομότερο δυνατό (εντός το πολύ μιας ώρας) στο μικροβιολογικό εργαστήριο.

Η εξέταση ούρων παρέχει πολύ σημαντικές πληροφορίες για την υγεία του ουροποιητικού, αλλά και ολόκληρου του οργανισμού, από τις πιο απλές, όπως είναι μία κυστίτιδα ή μία ουρολοίμωξη, μέχρι τις πιο σημαντικές, όπως μια αιματουρία, που μπορεί να υποδηλώνει σοβαρότερες παθήσεις.

της Αγγελικής Μήλιου, βιολόγος,
medlabgr.blogspot.com

 medlabnews.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s